جایزه «تالار شرافت» برای تصمیم سونی به کنار گذاشتن دیسک‌های فیزیکی

سونی و PlayStation برنده یکی از جوایز «تالار شرافت» شدند؛ این بار به‌خاطر تصمیم شرکت درباره کنار گذاشتن تدریجی دیسک‌های فیزیکی بازی‌ها. این جایزه که «Shonky Award» نام دارد، توسط Choice، وب‌سایت استرالیایی مدافع حقوق مصرف‌کنندگان، اهدا شده است. به گفته Push Square، به‌سختی می‌توان تصور کرد که Hermen Hulst، مدیر ارشد سونی، مایل باشد این «افتخار» را روی قابلمه‌اش نمایش دهد.

جایزه Shonky چیست؟

جوایز Shonky مجموعه‌ای سالانه از سوی Choice هستند که در آن شرکت‌ها به‌خاطر رفتارهایی که این رسامه ضد مصرف‌کننده می‌داند، معرفی و محکوم می‌شوند. Choice این جوایز را با هدف برجسته کردن «بدترین محصولات و خدماتی که کارشناسان ما در طول سال کشف کرده‌اند» اهدا می‌کند. در دوره اخیر، PlayStation در کنار شرکت‌هایی مانند Virgin Australia و Ticketmaster در تالار شرافت جای گرفته است؛ البته دلیل حضور سونی در این فهرست، تصمیم آن درباره توقف تولید دیسک‌های فیزیکی بازی‌ها بوده است.

چرای اصلی انتقاد

شعار همراه این جایزه به این ایده اشاره دارد که با این رویکرد «هیچ چیز مال شما نخواهد بود». نگرانی اصلی این است که بازی‌هایی که به صورت دیجیتال خریداری می‌شوند، در واقع فقط یک مجوز به حساب می‌آیند، نه یک نسخه فیزیکی که کاملاً در کنترل بازیکن باشد. از نگاه گروه‌های مدافع مصرف‌کنندگان، این یعنی بازیکن واقعاً «مالک» بازی نیست و هر لحظه ممکن است دسترسی‌اش به آن محدود یا قطع شود.

این موضوع چه معنایی برای بازیکنان PlayStation دارد؟

این انتقاد در زمانی مطرح می‌شود که کل صنعت بازی به سمت توزیع دیجیتال در حرکت است؛ دانلود کامل بازی‌ها و سرویس‌های اشتراکی به‌تدریج جای نسخه‌های جعبه‌دار روی قفسه فروشگاه‌ها را گرفته‌اند. برای دارندگان PS5 که هنوز به داشتن دیسک اهمیت می‌دهند، این جایزه یادآوری است که گزینه‌های آن‌ها در حال محدودتر شدن است و گروه‌های مصرف‌کننده نیز شروع به مقاومت در برابر این روند کرده‌اند.

طبیعتاً بازیکنانی که به کلکسیون فیزیکی علاقه دارند، باید پاسخ سونی به این فشارها را زیر نظر بگیرند؛ هرچند هیچ نشانه‌ای در اطلاعیه‌ها وجود ندارد که نشان دهد تغییری در این مسیر در راه است. برای بازیکنان ایرانی نیز این موضوع اهمیت ویژه‌ای دارد، چون در شرایط تحریم و محدودیت‌های регионаلی، دسترسی به نسخه‌های دیجیتال و اکانت‌های معتبر می‌تواند چالش‌برانگیزتر باشد؛ موضوعی که مگاگیم همواره در تلاش برای تسهیل آن است.

در مجموع، شاید این جایزه نتواند مسیر سونی را تغییر دهد، اما نشان می‌دهد که نگرانی درباره آینده مالکیت بازی‌ها دیگر فقط یک بحث حاشیه‌ای نیست؛ بلکه به سطح توجه نهادهای مدافع حقوق مصرف‌کنندگان هم رسیده است.